የመጨረሻው ሰዓት: ዓይን ያወጣ ጭፍጨፋ የአምባገነኖች የውድቀት ምልክት ነው [አገሬ አዲስ]


woyane-satenaw-news-4-300x300በዓለም ታሪክ እንደታየው አምባገነኖች በመጀመሪያው ላይ ሕዝብን በፍርሃት ለማንበርከክ ሃይልን ይጠቀማሉ፤ተቃውሞና እምቢባይነት ሲበረታባቸውና ወደመውደቁ አቅጣጫ ሲያመሩ በቁጭትና በብስጭት በበቀል የሚዘገንን እርምጃ ይወስዳሉ።በሁለተኛው ዓለም ጦርነት የሂትለርን ታሪክ ብንመለከት ሲነሳ የብዙ አገሮችን ድንበር እየጣሰ በጦር ሃይል ለማንበርከክ ሞክሮ ነበር፣አልሳካለት ሲል በመጨረሻው ሰዓት ያደረበት ብስጭት ወደ እብደት ተለውጦ አይሁዶችንና ተቃዋሚዎቹን ሰብስቦ እንደ እንጨት አቃጥሎና በጋዝ አፍኖ ጨረሳቸው፤ከጥቂት ቀናትም በዃላ እራሱን አጠፋና ውድቀቱ ተረጋገጠ።

በኢትዮጵያ መሬት የዜጎች ደም በግፍ ሲፈስ በወያኔ ጊዜ መጀመሪያው አይደለም።በተለያዩ ጊዜያቶች በውጭና በውስጥ ጸረ ሕዝብ ጠላቶችና አምባገነኖች ሲፈጸም የነበረና ያለ፣የተለመደ ወንጀል ነው።ከጣልያን ወረራ ወዲህ አገር በቀሎቹ አምባገነኖች ሁሉ እንደ ባህልና መብት አድርገው ወስደውታል። የዛሬ ሃምሳ አምስት ዓመት እነጄነራል መንግሥቱ ነዋይ መፈንቅለ መንግሥት አድርገው አለመሳካቱን ሲያረጋግጡና ከሞትን አይቀር በሚል ደም ፍላት በእጃቸው ስር አስረው ያስቀመጧቸውን የመንግሥት ከፍተኛ ባለስልጣኖች በረድፍ አሰልፈው እረሸኗቸው።በዚያ ጭፍጨፋ ለአገሪቱ ብዙ የደከሙ፣በጣሊያን ወረራ ጊዜ በርሃ ገብተው ለአገር ነጻነት የታገሉ አርበኞች ይገኙበታል። በዚህ ወቅት የወታደሩ ክፍል ተከፋፍሎ ደጋፊና ተቃዋሚ በመሆን ሚና ለይቶ ተጋደለ።ጥቂቶችም የአድማው መሪዎች በዚሁ የእርስበርስ ውጊያ ተመቱ፤አስከሬናቸው በየአደባባዩ ላይ ለቀናት ተዘርሮ ሰነበተ።ሌሎቹም በተለይም በዋና መሪነት ግልበጣውን ከወንድማቸው ከገርማሜ ነዋይ ጋር ያዘጋጁት የክብር ዘበኛው አዛዥ ጀነራል መንግሥቱ ነዋይ ቆስለው በሕይወት በመያዛቸው የንጉሱ መንግሥት ከተረጋጋ በዃላ በፍርድ ቤት ቀርበው የሞት ቅጣት ተበይኖባቸው ተክለሃይማኖት አደባባይ ላይ በስቅላት ተቀጡ።

የዛሬ አርባ ሁለት ዓመት የአቶ እንዳልካቸው መኮንን ካቢኔ ሥልጣኑን ለማደላደል በሚውተረተርበት ወቅት የሕዝብ ተቃውሞ አገርሽቶበት በከርቸሌ እስር ቤት ውስጥ የሚገኙ ሳይቀሩ ለመብታቸው በመነሳት ጥያቄ ሲያቀርቡና የእስር ቤቱን አስተዳደር ሲቃወሙ፣በእስርቤቱ ጠባቂ ፖሊሶች በግፍ ተረሸኑ፡፤የብዙ ሰው ሕይወት ጠፋ።ለዚያ የግፍ ጭፍጨፋ መንግሥት የሰጠው መልስ እስር ቤት ሰብረው ሊወጡ የሞከሩ ወንጀለኞች ላይ እርምጃ እንደተወሰደ የሚገልጽ ነበር።የአቶ እንዳልካቸውን ካቢኔም አልቆየም ከሥልጣኑ በወታደሮች ቡድን ተወግዶ አብዛኞቹ ባለሥልጣኖች ጋር ወደ እስር ቤት ተወረወሩ። በተፈጠረው ክፍተት ተጠቅሞ የሥልጣን እርካቡን ከሕዝቡ ፍላጎት ውጭ በመንጠቅ ደርግ የተባለው ሰውበላ የወታደር መንጋ በቦታው ተተካ።ይኸው ቡድን ሲነሳ “ያለምንም ደም ኢትዮጵያ ትቅደም” በሚል ቃለ ተስፋ ቢሆንም ውሎ ሳያድር አገሪቱን በደም አጨቀያት። በተነሳበት የሕዝብና የወታደር ተቃውሞ በአደባባይ በግፍ ብዙ ሰዎችን እረፈረፈ፤ተቃውሞው አገር አቀፍ እየሆነ ሲመጣ በውስጡ መረበሽና ተስፋ መቁረጥ ሰፈነ።ቡድኑ ከሕዝቡ አልፎ እንዲመሩት ቀዳሚ ሊቀመንበርና እርእሰብሔር አድርጎ ከመረጣቸው ጄነራል አማን አምዶም ጋር ተፋጠጠ።በአንዳንድ የወታደር ክፍሎች በተለይም በአርሚ አቪየሽንና በመሃንዲስ የተቀሰቀሰው ተቃውሞ ከመፈታተን ደረጃ ላይ ሲደርስ ባልተጠበቀ ከቦ የማጥቃት እርምጃ ብዙዎችን ገሎ ሌሎቹን አስሮ በቁጥጥሩ ስር አደረጋቸው።

ተቃውሞው ግን አልበረደም ነበር።በተለይም ከጄነራሉ ጋር የተፈጠረው ፍጥጫ ከወሳኝ ደረጃ ላይ በመድረሱ በደርግ ዙሪያ ትልቅ ስጋትና ሽብር ተፈጠረ፡፤የጄነራሉ እምቢተኛነት በወታደሩ ውስጥ ካላቸው እውቅናና ክብር ከጀርባው ያሰለፈ ሃይል ሊኖር ይችላል የሚለው ስጋት እየጎላ መጣ።ጄነራሉን በማባበል ለማለሳለስ የተደረገው ጥረት ፍሬያማ ባለመሆኑ ከመቀደም መቅደም በሚል ስልት፣ጄነራሉን ከሚኖሩበት ቤት በመክበብ በተደረገ የተኩስ ልውውጥ ገደላቸው።ይህ እርምጃ ሊያስከትል የሚችለው ዋጋ ከፍተኛ ሆኖ ስለታያቸው፣ብሎም የተስፋ መቁረጥና የእብደት ስሜት ስላደረረባቸው ከነጄነራል መንግሥቱ ነዋይ ተመክሮ በመውሰድ ከሞትን አይቀር ሁሉንም በእጃችን ስር ያሉትን ገለን እንሙት ከሚለው ውሳኔ ላይ ደርሰው በገፍ ሰብስበው በአሰሯቸው ሃምሳ ሶስት የቀድሞ ባለሥልጣኖችና ሰባት ከወታደሩ የተውጣጡ ተቃዋሚዎቹ ላይ የሚዘገንን የግድያ እርምጃ ወስደው አገር አቀፍ ድንጋጤና ፍርሃት አሰፈኑበት።በወታደሩም ውስጥ ድፍረት ሳይሆን ሽብር ለቀቀበት።ይነሳብናል ብለው የጠበቁት የበቀል እጅ ሳይነሳ በመቅረቱ ለአስራሰባት ዓመት የአምባገነኖች የፍርሃት ድባብ መስፈንና የሕዝቡን ስነልቦና የሰበረ አረመኔያዊና ኢሰብአዊ አድራጎት እንዲቀጥል ያበረታታ ነበር።ደርግ በሥልጣን ላይ በነበረበት ጊዜ በአገሪቱና በሕዝቡ ላይ ያደረሰው በደል በአጭሩ ተነግሮ አያልቅም።በየወቅቱ በሕዝቡና በራሱ ውስጥ የተነሱትን ተቃዋሚዎች ፍጹም አረመኔያዊ በሆነ የግድያ እርምጃ አሶገደ።በነጄነራል ተፈሪ በንቲ፣በነኮሎኔል አጥናፉ አባተ ላይ የተወሰደው የግድያ እርምጃ የዚህ አካል ነው።ለተወሰነም ጊዜ ቢሆን የበረደ ቢመስልም በሕዝቡና በወታደሩ ውስጥ የነበረው ተቃውሞ ውስጥ ውስጡን ይብላላ ነበር እንጂ አልቆመም። በመጨረሻው ሰዓት ላይ በ1982 ዓ.ም. በከፍተኛ የጦር መኮንኖች የተወጠነ አድማና የመገልበጥ ሙከራ ተደረገ።ምንም እንኳን ቢሳካ ኖሮ የተሻለ ለውጥ ይመጣ ነበር ብሎ መገመት ባይቻልም ሆኖም ግን ያም ከዝግጅት ድክመት የተነሳ ሳይሳካ ቀረና ከተሳተፉት መካከል ብዙዎቹ ተይዘው ካለፍርድ በመንግሥቱ ሃይለማርያም ውሳኔ በአንድ ሌሊት ከአስራአምስት የሚበልጡ ጄነራሎችና ከአርባ በላይ በጠቅላላው ከስልሳ የማያንሱ ከፍተኛ መኮንኖች ተረሸኑ። ይህ መውደቅን ያበሰረ የመጨረሻው ሰዓት አድራጎት ነበር።ዓመት ሳይሞላው ደርግ የተባለው በደም የበሰበሰው ስርዓት ፈራርሶ እንደጉም ተበተነ።

ከአስራ ሰባት ዓመት በዃላ በተቃዋሚ ስም፣ከጫካ ተንደርድሮ ቤተመንግሥት የገባው ቡድን በደርግ የተፈጸመውን የግፍ ጭፍጨፋ በጊዜው ከሚቃወምባቸው ነጥቦች ዋናውና አንዱ ነበር።ስልጣኑን ሲረከብ ግን በነጮቹ መንግሥታት በተለይም በእንግሊዝና በአሜሪካኖቹ ተሳትፎ በተደረገው ድርድር በደርግ ዘመነመንግሥት በገፍ የሕዝብ ደም ያፈሰሱት ብዙዎቹ ከዋናው ተጠያቂ ከአረመኔው መንግሥቱ ሃ/ማርያም ጭምር ወደ ፈለጉበት አገር እንዲወጡ አደረገ።ሕዝቡን ለማወናበድ ጥቂቶችን ይዞ እስር ቤት አጉሮ ለይስሙላ ለፍርድ አቀረበ።በዛን ጊዜ ከዓለም ማህበረሰብ ተብየው ስብስብ ለቀረበበት ጥያቄ የሰጠው ምላሽ “ ሕዝብ የበቀል እርምጃ እንዳይወስድባቸው ለራሳቸው ደህንነት ሲባል የተደረገ እርምጃ ነው” የሚል ነበር።እንዳለውም ከጥቂት ዓመታት እስራት በዃላ ጥፋታቸውን አምነው ሕዝቡን ይቅርታ ሳይጠይቁ ሁሉንም በነጻ ለቀቀ። የተግባር አንድነቱን አሳዬ።የህዝቡ ደምም በከንቱ ፈሶ ቀረ።ተጠያቂዎቹም በየአገሩ ባሰደዱት ህብረተሰብ መሃል ገብተው፣ስደተኛ በመሆን በስደተኛ ወንበር ላይ ተቀምጠው የተደላደለ ኑሯቸውን ቀጠሉ።በፈጸሙት ግፍ በመጸጸት ፈንታ እየተኩራሩ ጅራፍ እራሱ ገርፎ እራሱ ይጮሃል እንዲሉ የፈጸሙት ወንጀል ተገቢና ሕጋዊ አድርገው በመከራከር መጽሃፍ ጽፈው የገበያ ሸቀጥ አደረጉት።በሥልጣን ዘመናቸው የኢትዮጵያውያኑን ሕይወት እንደበዘበዙት ሁሉ በስደት ዘመናቸውም ገንዘቡንም በዘበዙት።

የወያኔ ባለሥልጣኖች ከደርግ ባለሥልጣኖች የሚለዩበት ነገር ቢኖር ቢወገዱ በስደተኛ ሳይሆን በየአገሩ ኢንቬስተር በመሆን የሚኖሩበትን የገንዘብ አቅም ማካበታቸውና ማዘጋጀታቸው ነው።በሂደትም በመታየት ላይ ያለው ይኸው ነው።ልጆቻቸውንና ቤተሰባቸውን ቀድመው በማሶጣትና ቤትና ቋሚ ንብረት በመግዛት ፣በየኩባንያው የሽርክናና ባለቤትነት ድርሻ (share) በመያዝ የወደፊት ኑሯቸውን አደላድለዋል።በሚሊየን ከዛም በላይ የሚቆጠር ዶላር የሌለው ባለሥልጣን የለም።ማንኛውም አገር ባዶ እጁን የሚመጣ ስደተኛን እንጂ ብር ተሸክሞ የሚመጣን ወንጀለኛ አይጠላም፣ የወጡትን እጁን ዘርግቶ ተቀብሏቸዋል፣የቀሩትንም ሲወጡ በክብር ይቀበላቸዋል።ሰብአዊ መብት ጥሳችዃል፣ ሕዝብ ገላችዃል፣አገር ዘርፋችዃል፣ወንጀለኞች ናችሁ ብሎ አይጠያቃቸውም።

የወያኔ ዘረኛ ቡድን ከደርግ የሚለየው ነገር ቢኖር በዘር ደረጃ የተዋቀረ መሆኑ እንጂ በሥልጣን አያያዙና በሚከተለው መመሪያው አይደለም።ሁለቱም ጸረ ሕዝብና አምባገነንነትን የሚከተሉ ቡድኖች ናቸው።ደርግ ተቃዋሚውን አናርኪስት/ስርዓተ አልበኛ፣የአሮጌው ስርዓት ናፋቂ፣…በማለት ያሳድድ፣ይገል፣ያስር ነበር።በዚህ ስልት ሕዝቡ በፍርሃት ለአስራ ሰባት ዓመት የእሳት ሰንሰለት ተሸክሞ ኖረ።እሱንም ተክቶ አሁን በስልጣን ላይ ያለው ቡድን በተመሳሳይ ደረጃ ላለፉት ሃያ አምስት አመታት ተቃዋሚውንና ለመብቱ የቆመውን ማሳደድ ስራዬ ብሎ ያዘው።ብዙዎችን አሳደደ፣አሰረ፣ገደለ። ለሚወስደው ጨካኝ እርምጃው የሰጠው ምክንያት የአገርን አንድነት የሚያናጋ፣ሰላምና እድገትን የሚጻረር ተግባር ላይ የተሰማሩ፣የደርግና የቀድሞ ስርዓት ደጋፊዎች፣ አቀንቃኞች፣ነፍጠኞች፣አሸባሪዎች የሚል ነው።በዚህ አረመኔያዊ አገዛዝ እጅ የብዙሃን ደም በሜዳ ላይ ፈሰሰ፣ገዳዮችም ተሾሙበት፣ተሸለሙበት።ፍትህና ሕግ ትርጉሙን አጣ።የአገራችን መሬት የደም ገንዳ/አሸንዳ ሆነ።

በተከታታይ ለፈጸመው ወንጀል ባለመጠየቁ በአጉል እብሪት አሁንም ግድያውን ሥራዬ ብሎ ቀጠለበት።ላለፉት አስር ወራት በኦሮሞው ከቅርብ ጊዜ ወዲህም በአማራው ማህበረሰብ ላይ የግፍ መረቡን ዘርግቶ በጠራራ በየአውራ መንገዱ አያሌ ህይወት አጠፋ፣ብዙዎች ቆሰሉ፣ታፍሰው በየእስርቤቱ ተወረወሩ።በአደባባይ የፈጸመው ግፍ አልበቃ ብሎት አሁን የሕዝብ ትግል በየቦታው ሲቀጣጠልና የመገርሰሱ አደጋ ገሃድ እየሆነ ሲመጣ፣ በደም ፍላትና ተስፋ መቁረጥ በአዘዞ፣በደብረ ታቦር፣ በጎንደር፣በአምቦ፣ በቂሊንጦ እስር ቤት ውስጥ በእጁ ላይ ያሉትን እስረኞች በእሳትና በመትረየስ ፈጃቸው።ይህን ግፍና አረመኔ ተግባር በስማቸው የሚነግድባቸው የትግራይ ተወላጆች አብዛኛዎቹ ከጥቂቶቹ በስተቀር በጸጋ የተቀበሉት በሚመስል መልኩ በዝምታ ተመለከቱት። በሌላው ላይ የሚደርሰው በደል፣የሌላው ቁስል እንደሰው ሳይሰማቸው ቀረ።በዚህም አላበቃም በየቦታው ድግስ እየደገሱ ወንጀለኛውን መንግሥታቸውን እየጨፈሩ አሞገሱት፣ሕዝቡን ተሳለቁበት፣ ዛቱበት። ይበልጥም ጥላቻው እንዲበዛ የሚደግፉት መንግሥት በራሳቸው ላይ ወንጀል እየፈጸመ ሌላው በጥላቻ የፈጸመባቸው በማስመሰል የሚነዛውን ወሬ አሜን ብለው ተቀበሉት።ቀጣዩ የአረመኔው መንግሥት እርምጃ በየቦታው ቦምብ በመወርወር ጥቃቶችን በስውር እያከሄደ ሌላውን በመወንጀል ብዙ ሕዝብ ለመፍጀትና አገሪቱን የበለጠ ቀውስ ውስጥ ለመክተት እንደሆነ የታ ድርጊትና ሾልኮ የወጣው መረጃ ያረጋግጣሉ።

ለአለፉት ሃምሳ ዓመታት የተደረጉት የግፍ ጭፍጨፋዎች በተለይም በእስራት ላይ ባሉ አቅመቢስ በሆኑት ዜጎች ላይ የሚወሰደው የግድያ ውሳኔ የአምባገነኖች የእብደት ባህርይ፣ የተስፋ መቁረጥና የመጨረሻው ሰዓት ምልክት እንደሆነ እንረዳለን።

ለዴሞክራሲና ለሰብአዊ መብት ቆመናል የሚሉት የውጭ አገር መንግሥታትም አይተው እንዳላዩና ሰምተው እንዳልሰሙ ጆሮ ዳባ ልበስ ብለው አለፉት።የዜና ተቃማቱና ጋዜጠኞችም በከተማቸው አንድ ውሻ መኪና ገጭቶት ቢቆስል በየዜና መድረኩ የሚያስተጋቡትን ያህል ቀርቶ የግማሹን ያህል እንኳን በኢትዮጵያ ሕዝብ ላይ የተፈጸመውንና በመፈጸምም ላይ ያለውን ጭፍጨፋ ለደቂቃም ትኩረት አልሰጡትም።ዜጎቻቸው በሚያካሂዱት ንብረት ላይ አደጋ ሲደርስ ብቻ ያስተጋባሉ።መንግሥታቱ ተደጋግሞ ለቀረበላቸው አቤቱታም ደንታ አልሰጡትም፣እንደውም ምርጫቸው የንጹሃን ደም የሚያፈሰውን አረመኔ ስርዓት መርዳትና መንከባከብ ነው።

ከጥቂት ጊዜ ወዲህ የሕዝቡ ትግል እየገፋ ሲመጣ ሁለት ባላ ትከል አንዱ ቢሰበር ባንዱ ተንጠልጠል እንዲሉ ከወያኔ ያልተሻሉና ለጥቅማቸው የቆሙ ቡድኖችን በማሰባሰብ የጥገና ለውጥ እንዲደረግ ሙከራ በመደረግ ላይ ነው የሚለው ወሬ በስፋት ይነገራል።በአሜሪካና በአውሮፓ መሪዎች የፖለቲካ ማድቤት የሚፈተፈተው ድግስ ይህን የሚመስል ነው።ምርጫቸው ያለው መንግሥት ተጠግኖ እንዲቀጥል ሲሆን የሕዝቡ ትግል ከቀጠለና የወያኔ ዕድሜ የሚያጥር መስሎ ከታያቸው በሌላ መሰል አገልጋይ ቡድን እንዲተካ ማድረግ ነው።በምንም መንገድ የአገሩን ጥቅም አሳልፎ የማይሰጥ አገር ወዳድ የሕዝብ መንግሥት እንዲመጣ አይፈልጉም።በኢትዮጵያ ውስጥ የሕዝብ መንግሥት መምጣት ማለት ሌላውን የአፍሪካ ሕዝብ ለዳግመኝ አልገዛም ባይነትና ጸረ ብዝበዛ ለውጥ የሚቀሰቅስ ስለሚሆን እንዳይሳካ የተቻላቸውን ሁሉ ያደርጋሉ።

በቅርቡ በአውሮፓ ማህበር/ፓርላማ/ ጣራ ስር አንድ ስብሰባ ተጠርቶ ነበር፡፤ስብሰባውን የጠሩት አና ጎመሽ የተባሉት የፖርቱጋል ሶሻሊስት ፓርቲ ተጠሪ ሲሆኑ በቢሮዋቸው ባደረጉት በዚህ ስብሰባ ላይ በቅርብ የሚያውቋቸው ሌሎች የአውሮፓ ፓርላማ አባላት ተገኝተው ነበር።በዚህ ስብሰባ ላይ ከኢትዮጵያውያኑ በኩል ከተጋበዙት አብዛኛዎቹ በጎሳ የተደራጁት ናቸው።ከነዚህም ውስጥ፣የኦሮሞ፣የአፋር፣የሲዳማ፣.የኦጋዴን፣ወዘተ ድርጅት ተወካዮች ሲሆኑ በአገር አቀፍ ትግልና በአንድነት ሃይሉ ጎራ የተሰለፉ ግለሰቦችም ተካፍለው በአጠቃላይ በአገሪቱ ያለውን ሁኔታ ለማስረዳት ሞክረዋል። አገር አቀፍ አቋም ያላቸው አብዛኛዎቹ የፖለቲካ ድርጅቶችና ግለሰቦች ግን አልተሳተፉበትም። የስብሰባ መካሄድ ለጥቂቶች በምስጢር የተላለፈ ጥሪ ነበር ማለት ይቻላል።በስብሰባው ላይ የተሳተፉትአብዛኛዎቹ ችግሩ አገር አቀፍ እንደሆነ ቢገልጹም በተደጋጋሚ በተናጠልም ሆነ በጋራ የሚያቀርቡት አቤቱታ መንግሥት በሕገመንግሥቱ የሰፈረውን የራስን ዕድል በራስ የመወሰንና የማስተዳደር መብት አላከበረም የሚል ነው፤ይህ ማለት በአንቀጽ ሰላሳ ዘጠኝ ስር የተቀመጠው መብት ሙሉ ለሙሉ አልተከበረልንም (የመገንጠልን መብት ጨምሮ) ማለት ነው።እንደሚታወቀው የከባቢ አስተዳደሩን የተረከቡና በሌላው ተወላጅ ነዋሪ ላይ የፈለጉትን እንዳደረጉና በማድረግም ላይ እንዳሉ አይካድም።ግን በዚያ ብቻ የረኩ አይመስልም።ከወያኔ ጋር ያላቸው ትንቅንቅ ሙሉ ለሙሉ አንቀጹ ተግባራዊ ይሁን በሚል ዙሪያ እንደሆነ የፖለቲካ አቅጣጫ የሚከታተል ሊገነዘበው ይችላል።ከወያኔ ጋር በብዙ ሲስማሙ የሚለያዩበት የአንቀጽ ሰላሳ ዘጠኝ አተረጓጎም ላይ ብቻ ነው። አሁን በዚህ ስብሰባ ላይ አቀራረባቸውን በመለወጥ የለዘበ አቋም የሚከተሉ መስለው በስብሰባውና ከስብሰባው በዃላ ለጀርመን ራዲዮ ዘጋቢ በሰጡት ማብራሪያ ለማሳየት ሞክረዋል።በቦታው በነበሩ ታዛቢዎች አስተያየት ግን የዓላማ ለውጥ አድርገው ሳይሆን ያደረጉት የስልት ለውጥ ነው ሲሉ ተችተዋል።ቂጣም እንደሁ ይጠፋል ሽልም እንደሁ ይገፋል ነውና የወደፊቱን የምናየው ይሆናል።

ይህ ስብሰባ በአውሮፓ ፓርላማ እውቅና ያገኘና የተዘጋጀ ሳይሆን በአንድ ግለሰብ በአና ጎመሽ አነሳሽነት የተደረገ እንደሆነ መገንዘብ ተገቢ ነው።በስብሰባው ላይ የተገኙት አንዳንዶቹ የፓርላማ አባላት የአገራቸውን ጥቅም የሚያስጠብቅላቸው አማራጭ በማጣታቸው የተቸገሩ እንደነበረና አሁን ግን በዚህ ስብሰባ ምልክት እያዩ መምጣታቸውንና በየመንግሥታቸው በኩልም የተቻላቸውን ለማድረግ እንደሚሞክሩ ተናግረዋል። ወይዘሮ አና ጎመሽ በኢትዮጵያ ጉዳይ ላይ ለረጅም ጊዜ ትኩረት የሰጡና በአውሮፓ ፓርላማ ውስጥ ሽንጣቸውን ገትረው የሚከራከሩ ግለሰብ ናቸው።የአሁኑም እርምጃቸው ሌሎቹ የፓርላማ አባላት ግንዛቤ አግኝተው ከጎናቸው እንዲቆሙ ለማድረግ ነው።ይህ ሂደት ግን በአንዳንዶቹ ኢትዮጵያውያን በኩል የአውሮፓ ፓርላማ ተሰብስቦ በኢትዮጵያ ላይ ውሳኔ እንዳስተላለፈ ተደርጎ ሲናፈስ ተስተውሏል፤ይህ እራሱ የአውሮፓን ገጽና አቋም በተሳሳተ መልኩ እንዲታይና ኢትዮጵያውያኑ ከትግላቸው ይልቅ በውጭ ሃይል እንዲተማመኑና ተስፋ እንዲጥሉ የሚያደርግና የሚያማልል ነው።እነሱ የሚፈልጉት ጥቅማቸው መጠበቁን እንጂ የኢትዮጵያ አንድነት መከበሩን፣የ ዴሞክራሲ ስርዓት መስፈኑን አይደለም። በማንኛውም ስርዓት ስር ቢሆን፣ በትልቋ ኢትዮጵያም ይሁን በተበጣጠሰች ኢትዮጵያ የሚፈልጉትን ካገኙ ዓይናቸውን አያሹም፤እንደውም በተዳከመ ደረጃ ላይ ባለ አገር ውስጥ የሚኖራቸው ቁጥጥር የባሰ ይሆናል።ስለሆነም በእነሱ ላይ ተስፋ መጣልና እንደአማራጭ ለሚያዋቅሩት ስብስብ በር መክፈት ወይም አሁን በሚካሄደው የወያኔ አረመኔ ተግባር ተደናግጦና ፈርቶ ከትግሉ ማገፈግፈግ ለቀጣይ ጥፋት እድል መስጠት ይሆናል። የተከፈለው መስዋእትነት ተከፍሎ የተጀመረው ኢትዮጵያን አድኖ ለተሻለ ስርዓት የሚያበቃውን ትግል ከዳር እንዲደርስ ሁሉም ለውጥ ፈላጊ የቻለውን አስተዋጽኦ ማድረግ ይኖርበታል። በሽርፍራፊ የጥገና ለውጥ አረመኔው ቡድን እንዲቀጥል ወይም ከሕግ ተጠያቂነት እንዲሰወር ማድረግ ወይም በተመሳሳይ መንገድ የጎሳ ስብስብ የሆነ አዲስ መጥ አምባገነን ቡድን በተራው እንዲገዛ መፍቀድ ስህተት ብቻም ሳይሆን በራስ ላይ መፍረድ ነው።ለሁሉም የሚበጀው ሰብአዊነትና ዲሞክራሲ የሰፈነባት ኢትዮጵያ እንድትፈጠር ማድረግ ነው፤በዚያን ጊዜ የሁሉም ጥያቄና መብት መልስ ያገኛል፤ይከበራልም።የጎሳ መብት መከበር ማለት የሁሉም ሰው መብት የሚከበርበት ማለት አይደለም፤አለመሆኑንም በሽርፍራፊው የጎሳ መብትና አስተዳደር እያየነው ነው።

በሁሉም ኢትዮጵያውያን ምርጫ እንጂ በጥቂት ጎሰኞችና በውጭ ሃይሎች እርዳታ፣ፈቃድና ፍላጎት የምናድርበት ጊዜ ማክተም አለበት።

የኢትዮጵያ ሕዝብ ያለው አማራጭ አንድ ነው።ተባብሮ መታገል! ለዚያም በየፊናው የሚታየው በክልልና ጎሳዊ ስሜት በተናጠል የራስን ጥቅም የማስከበሩ እሩጫ መቆም ይኖርበታል።ተቃዋሚ ነን የሚሉ የፖለቲካ ቡድኖች/ድርጅቶች ተባብረው ከሕዝቡ ጋር ተሰልፈው አመራር ሊሰጡ ይገባል።የሕዝቡን ትግል የነሱ ከውጭ አገር መንግሥታትና ከአረመኔው መንግሥት ጋር ለሥልጣን የመደራደሪያ ዕድል አድርገው መጠቀም አይገባቸውም።ፊታቸውን ወደ ሕዝባቸው መመለስ ይኖርባቸዋል። ለውጭ መንግሥታት እኔ ከአለው መንግሥት የምሻል የጥቅማችሁ አስከባሪ እሆናለሁ ብሎ እራስን ማዋረድና ለባርነት የማጨት አዝማሚያ መቆም አለበት አለበት።በሥልጣን ላይ ያለውን ቡድን ለሥልጣን እንዳበቁትና ለቀውሱና ጥፋቱ ሁሉ ተጠያቂዎች እንደሆኑ እየታወቀ እነሱን መማጸን አያዋጣም፤የሚያዋጣው በራስ መተማመንና የተበታተነውን ሃይል ሰብስቦ ማታገሉ ነው።ለስልጣን ከሚደረገው ሽኩቻ ይበልጥ አገርና ሕዝብ የማዳኑ ጉዳይ ቅድሚያ ሊሰጠው ይገባል።

1.በኢትዮጵያ ውስጥ የሚካሄደውን በኢትዮጵያዊነት ጥላ ስር ለኢትዮጵያ አንድነትና ለተሻለ ስርዓት የሚደረገውን ሕዝባዊ ትግል በዲፕሎማሲና በቁስ መርዳት፣

2.ለቆሰለው ሕክምና ለተፈናቀለው መቋቋሚያ፣ለታሰረው ስንቅ፣ማቅረብ የሚችል አንድ የክፉ ቀን ፈጥኖ ደራሽ የሆነ ብሔራዊ የእርዳታ አስተባባሪ አካል በአስቸኳይ ማቋቋም።በየቦታው በልዩልዩ ስም የሚደረገው ጥረት መልካም ቢሆንም የበለጠ ፍሬያማ ለማድረግ ወደ አንድ ብሔራዊ ተቋም ቢሰባሰብ የተሻለ ይሆናል።

3.በተጨማሪም ሰብአዊ መብት ሲረገጥና ሕግ ሲጣስ የሚከራከርና የሕዝቡን መብት የሚያስከብር የሕግ ባለሙያዎች ቡድን ማቋቋም ወይም የተቋቋመ ካለ ማጠናከር፣ከሰብአዊ መብት አስከባሪ ተቋማት ጋር ተባብሮ መስራት የሚቻልበትን ዘዴ መንደፍ፣

4.የተዛባ ዜና ከማቅረብ የራቀ ታማኝነት ያለው የሕዝብ ድምጽ የሆነ የሚዲያ አሰራር መሟላት፣ የሶሻል ሚዲያዎችን በስፋት መጠቀም፣

ከዚህ በላይ የተገለጹትንና ሌላውንም አስፈላጊ ተግባር ለማከናወን በውጭ አገር የሚገኙትንና በተናጠል የሚንቀሳቀሱትን ስብስቦችና ማህበራትን በማቀናጀት በተባባረ ጉዞ እንዲንቀሳቀሱ ለማድረግ የሚችል እነሱን ያካተተ ማእከል መፈጠር አስፈላጊና ወቅታዊ ነው። በየቦታው ያሉት ስብስቦች ይብዛም ይነስም ብዙ ተግባራትን እንዳከናወኑ መካድና መዘንጋት አይገባም።እነሱን ማጠናከር እንጂ ከነሱ የተለዬ ሌላ እንደ አዲስ ለመጀመር መነሳትም ጊዜ ከማባከኑም ባሻገር አላስፈላጊ አለመግባባት ሊፈጥር ይችላል።ጥረታቸው እንዲሰምርና እንዲሳካ በጋራ የሚመራና ከአገር ቤቱ ትግል ጋር የሚያቆራኝ አካል ለመፍጠር የሚረዳ በአስቸኳይ ሁሉንም የሚያሳትፍ ጉባኤ መጥራት አስፈላጊ ነው።ጉባኤው የቅርብና የሩቅ ተግባራትን መርምሮ የሚያስቀምጥና በተግባር ሊተረጉሙ የሚችሉትን መርጦ አላፊነቱን የሚሰጥ ይሆናል።

ለድል ወይም ለውድቀት ከወሳኝ ሰዓት ላይ ደርሰናል!ከተባበርን እናሸንፋለን፣ካልተባበርን እንሸነፋለን።

አገሬ አዲስ

የቅሊንጦን ግድያ የፈፀሙት የትግራይ አጋዚዎች መሆናቸውን፤ የማረሚያ ቤቱ ፖሊስ ምስክርነት ሰጠ (ኢ.ኤም.ኤፍ)


14191955_10210143480254247_5039184246326511135_nበቅሊንጦ እስር ቤት ውስጥ፤ ሆን ብለው እሳት በማስነሳት እስረኛውን ከትልቅ ማማ ላይ ሆነው ሲረሽኑ የነበሩት የትግራይ ተወላጆች፤ የአጋዚ ወታደሮች እንደነበሩ የኦሮሞ ተወላጅ የሆነውና በወቅቱ ከግቢው እንዲወጣ የተደረገ አንድ የፖሊስ አባል ገለጸ። ይህ በቀጥታ ከጥበቃ አባል ፖሊስ የተላለፈ መልእክት ነው። በመንግስት በኩል ተገቢው ምርመራ ተደርጎ ይህንን የጅምላ ግድያ በፈጸሙ ታጣቂዎች ላይ እርምጃ ካልወሰደ፤ በእርግጥም ጠቅላይ ሚንስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ “ያለምህረት እርምጃ እንዲወሰድ መመሪያ ሰጥቻለሁ” ያሉት እንዲህ ላለው ግድያም ጭምር ነው ሊሆን እንደሚችል ይገመታል። ለማንኛውም የአይን ምስክሩ ፖሊስ ቃል ከዚህ በታች እንዳለ ቀርቧል።

“ዓርብ ማታ የማናውቀው አንዱ ትግርኛ ተናጋሪ ትግሬ መጣና ለተወሰኑ ሰዎች ቀጭን ትዕዛዝ አስተላልፎ ሄደ፡፡ ከዚያች ሰዓት ጀምሮ እኔ የማውቃቸው የኦሮሞ ፖሊሶች በሙሉ ከተመደቡበት ቦታ ተቀይረው ወደ ሌላ ከእስር ቤቱ ራቅ ወዳለ ቦታ ሄዱ፡፡
ዓርብ ሌሊት ለቅዳሜ አጥቢያ፤ በእስር ቤቱ ውስጥ አደጋ ሊፈጠር ስለሚችል ሁሉም የእስር ቤቱ የጥበቃ ሰራተኞች በተጠንቀቅ እንዲቆሙ የሚል ትዕዛዝ ተሰጠን፡፡ የእስር ቤቱ ወሳኝ የጥበቃ ቦታዎችና ማማዎች እንዳለ በአጋዚዎች እንዲሸፈን ተደረገ፡፡ እኔም ከሩቅ ከእስር ቤቱ ጥበቃ ውጭ በቅርብ ርቀት ላይ አከባቢውን ዱላ ብቻ ይዤ እንድቃኝ ተመደብኩ፡፡

ነገሩ ከወትሮው አዲስ ሆኖብን ግራ ቢገባንም ትዕዛዙን ለምን እንዴት ብለን እንኳን የመጠየቂያ እድል ስላልነበረን መመሪያውን ተቀብለን ቅዳሜ ጠዋት ደረሰ፡፡

አራት ሰዓት ሊሆን አካባቢ ትንሽ ግር ግርና ተኩስ ተጀመረ፡፡ በዚያን ሰዓት ምንም የእሳት ጭስም ሆነ ነበልባል አይታይም ነበር፡፡ እኔ ከሩቅ ሆኜ መንገደኞችን ከመከልከል ውጪ ጠጋ ብዬ ሁኔታውን ለማጤን እድሉ አልነበረኝም ነበር፡፡
ትንሽ እየቆየ ሲሄድ ተኩሱ በረታ! አሁን የእሳት ጪስ መታየት ጀመረ፡፡ ከጥበቃ ማማው ላይ የነበሩ አጋዚዎች ወደታች በቀጥታ ሲተኩሱ አየሁ፡፡
“ነገሩ ምንድነው?” ብዬ ጠጋ ማላት ጀመርኩ፡፡ አሁን እሳቱ እጅጉን እየነደደ መጣ፡፡ ቤት ውስጥ የነበሩ እስረኞች ራሳቸውን ለማዳንና ወደ ውጪ ለመውጣት መታገል ጀመሩ፡፡ ቃጠሎ በነበረበት አካባቢ በአብዛኛው ሁሉም እስረኞች በሚባል ደረጃ ከግቢ ሳይሆን ከእስር ቤቱ ውስጥ ወጥተው ተመልሰው እሳቱን ለማጥፋት ሲረባረቡ በአይኔ ተመልክቻለው፡፡ ትንሽ ቆይቶ በፍፁም ለማመን በሚያስቸግር ሁኔታ አዲስ ነገር ማየት ጀመርኩ፡፡
እሳቱን እያጠፉ ባሉ እስረኞች ላይ ካላይና ከታች አጋዚዎች የጥይት እሩምታ ማዝነብ ጀመሩ፡፡ እውነት ለመናገር አንድም እስረኛ ለማምለጥ ሙከራ ያደረገ አልነበረም። በቃ ብዙ እስረኞች በጥይት ተመተው መሬት ላይ ሲወድቁ አየሁ፡፡ ገሚሶቹ ጓደኞቻቸው በጥይት ተመተው መሬት ላይ ሲወድቁ ባዩ ጊዜ እራሳቸውን ለማዳን ተመልሰው ወደ እሳቱ ውስጥ በድንጋጤ የገቡም አሉ፡፡ ሌሎቹ በግቢው ውስጥ ከጥይቱ እሩምታ ለመሸሽ ወዲያና ወዲህ ሲሉ የተገደሉ ናቸው፡፡ እንዳልኩት በአብዛኛው የሞቱት እሳቱን እያጠፉ በነበረበት ወቅት ነው፡፡
የእሳት አደጋ ሰራተኞች የመጡት በጣም ቆይተው ብዙ ሰው አልቆ በአንቡላን ወደ ሆስፒታል መወሰድ ከተጀመረ በኋላ ነው፡፡ በኔ በኩል የሟቾች ቁጥር ሃያ እና ሰላሳ እንደተባለው ሳይሆን እጅግ በርካቶች ናቸው፡፡ በጣም የሚያሳዝነው በአብዛኛው የጥይቱ ሰለባ የሆኑት በዋህነት እሳቱን ለማጥፋት የተረባረቡ ምስኪን እስረኞች ናቸው፡፡ በሆነው ነገር በጣም አዝኛለሁ፡፡ በእውነት ምን እየተደረገ እንደሆነ ሊገባኝ አልቻለም” በማለት በምሬት የአይን ምስክርነቱን ገልጿል – የቅሊንጦ ፖሊስ የነበረው የኦሮሞ ተወላጅ።
ይህን የአይን ምስክር ስለነ በቀለ ገርባ ተጠይቆ ሲመልስ፤ “እንደነ አቶ በቀለ ገርባ ያሉ ትልልቅ የፖለቲካ እስረኞች ከሌሎች ራቅ ብለው በብሎኬት የተሰራ ልዩ እስር ቤት ውስጥ ስለሚታሰሩ ለአደጋው ተጋላጭ የሚሆኑ አይመስለኝም” ሲል መልሷውል፡፡
ያም ሆነ ይህ ጎበዝ ከሀገር ውስጥም ሆነ ከሀገር ውጭ ያለኸው የሀገሬ ሰው፤ ወደዳችሁም ጠላቹህ ወያኔ በግልጽ ሙሉ ጦርነት አውጆብናል፡፡

የመረጃው ምንጭ፡ የቅሊንጦ ፖሊስ ሲሆን፤ ቃሉን ተቀብላ ያስተላለፈችው ኒሞና ራቢራ ናት።

ህወሓት በትግራይ ሕዝብ ላይ አዲስ ቁማር ጀምሯል።ከመተማ እና ከጎንደር የትግራይን ሕዝብ ለማስደንበር ሞኩሯል።


ስደተኛ መሆን ምን ማለት ነው?

 

ስደተኝነት ለእኛ ለኢትዮጵያውያን ላለፉት አርባ አመታት ልብሳችን አድርገነው የኖርነው ክፉ ዕጣችን ነው። አንድ ሰው ከአገሩ የሚሰደደው በሚደርስበት የመንግስት ወይንም የሌላ አካል ጥቃት ሳቢያ ሊሆን ይችላል።በኢትዮጵያ በተለይ በአማራ እና የኦሮሞ ተወላጆች ላይ ላለፉት 25 ዓመታት ስደት ማለት ከአገር ውጭ ብቻ ሳይሆን እዚያው በአገራቸው እና በገዛ መሬታቸው ሲሆን ተመልክተናል።

መረጃዎች እንደሚያሳዩት በጎንደር እና ጎጃም በተነሳው ሕዝባዊ አመፅ ሳብያ  የስርዓቱ አገልጋይ ሆነው ይልቁንም በሕዝብ ላይ ግፍ የፈፀሙት ላይ በተለየ ጥቃት መፈፀሙ ተነግሯል።ይሄውም በጎሳ ላይ የተመሰረተ ሳይሆን አማራም ሆነ ቤንሻንጉል እያለ ሳይለይ በኢህአዴግ ጋር ባላቸው ተሳትፎ እና በሕዝብ ላይ ባደረሱት በደል መጠን  ከህዝብ ጋር አይጥ እና ድመት ´የሆኑ ባለስልጣናት ንብረት ላይ አደጋ መድረሱ ተሰምቷል።በጎሳ ላይ የተመሰረተ ጥቃት ግን አልተፈፀመም።ለእዚህ አብነት የሚሆነው የወልቃይት ኮሚቴ አባል አንድ ወቅት የተናገሩት ነው።እንዲህ ነበር ያሉት
´´ጎንደር ቀበሌ 18 ያለውን ፎቅ የሚያህል የለም ባለቤቱ የትግራይ ሰው ናቸው።እርሳቸው ለፍተው ጥረው ነው ያገኙት አንድ የነካባቸው ሰው የለም።እኔ እራሴ የወልቃይት ኮሚቴ አባል ነኝ አያቴ ትግራይ ናቸው።ይህንን ወሬ የሚያወራው እራሱ ወያኔ ነው።ሕዝብ ማጣላት ልማዳቸው ነው´´ ነበር ያሉት።
ይህ ብቻ አይደለም ጉዳዩን ያጣራው የክልሉ ቃል አቀባይም ምንም አይነት ዘርን እና  ቋንቋን ያማከለ ጥቃት አለመፈፀሙን እና በጎንደር ከተደረሰው አደጋ ከ80% ያማያንሰው በእራሱ በክልሉ ተወላጅ ላይ የደረሰ መሆኑን  ለአሜሪካ ራድዮ በሰጠው መግለጫ ገልጧል።

በጎንደር  ዩንቨርስቲ የሚማሩ የትግራይ ተወላጆችን ማን በግድ ጠራቸው?

ህወሓት ግን የትግራይ ተወላጆችን ማስደንበር ቀጥላለች ለእዚህም ማስረጃ የሚሆነው የጎንደር ዩንቨርስቲ የሚማሩ የትግራይ ተወላጆችን በድንገት ዩንቨርስቲውን ለቀው እንዲወጡ በሚስጥር በመንገር እና ልዩ ትራንስፖርት በመመደብ እንዲሄዱ ያደረገችው ሥራ ነው። ተማሪዎቹ  ግቢውን ለቀው እንዲወጡ ሲነገራቸው በሚስጥር ከመሆኑም በላይ የዩንቨርስቲ መልቀቅያ ሳይወስዱ በቀጥታ ትግራይ እንዲገቡ እና ትምህርት እንዲቀጥሉ ነው የተደረገው።ይህ በእራሱ ለተማሪዎቹም ግራ ያጋባ እና ለምን ትሄዳላችሁ ሲባሉ ´´እኛ ምን እናድርግ ኑ ተብለን ነው ´´ የሚል ምላሽ ሲሰጡ ለእራሳቸውም እየገረማቸው ነበር።ምክንያቱም የዩንቨርስቲው ማኅበረሰብ በእራሱ ምንም አይነት ችግር የሌለበት  ይልቁንም የእራሱ የሆነ ልዩ የአብሮነት መንፈስ ያዳበረ ግቢ ነውና ምንም የሚያሰጋቸው ጉዳይ የለም።በእዚህ ጉዳይ የጎንደርም ሆነ የመቀሌ ሕዝብ አይታማም።የሁለቱም ከተሞች ሕዝብ እንግዳ እግር አጥቦ ያለውን አብልቶ የእራሱን አልብሶ የሚያሳድር እንጂ እንደ አራሙቻ የህወሓት ካድሬ ነገር ሲያጠነጥን የሚኖር ሕዝብ አደለም።ህወሓት ግን ወጣቶቹን በለጋ አእምሯቸው ልክ ትልቅ ችግር እንደተፈጠረ ወደ ትግራይ እንዲመጡ ልዩ ትዛዝ አስተላለፈ።
በመቀጠል በመተማ ሕዝብ ላይ ከትናትን በስትያ ጥቃት ለመፈፀም ሲዘጋጅ በመጀመርያ ያደረገው ነገር ቢኖር የትግራይ ተወላጆችን ማስደንበር ነበር።ህወሓት ቀድሞ ሲቪሉን ሕዝብ ለመፍጀት ስላሰበ  እና ጅምላ ጨራሽ  ሂደቱን በሚስጥር በተደረገ ስብስባ ስለወሰነ ትግርኛ ስለተናገሩ ብቻ ከውልደታቸው ጀምሮ  የሚያውቁትን መተማን ለቀው እንዲወጡ በመዋቅሩ አደረገ።በነገራችን ላይ በመተማ እና በጎንደር ትግርኛ ተናጋሪዎች ህወሓት እራሷ ገና በረሃ ሳትገባ የተወለዱ የተከበሩ የአገር ሽማግሌዎች የሚኖሩባቸው ቦታዎች ናቸው። ይህ ብቻ አይደለም ትግርኛ ተናጋሪ የኤርትራ ተወላጆችም አሁንም በፍቅር የሚኖሩባቸው ከተሞች ናቸው። ከእዚህ በላቀ ቁጥር ደግሞ ባህርዳር ከተማ  ከአነስተኛ ንግድ እስከ ከፍተኛ ሆቴሎች ድረስ አሁንም ትግርኛ ተናጋሪዎች ከሕዝቡ ጋር ተከባብረው የሚኖሩባት ሌላዋ ከተማ ነች። ነገር ግን ሕዝብ እንደ ሕዝብ አልተባረረባቸውም።

የሰሜን ጎንደሩ የተለየ ጉዳይ

ከእዚህ ሁሉ በተለየ የህዝብ መገፋፋት የታየው በሰሜን ጎንደር ሁመራ እና ወልቃይት ነው።እነኝህ ከተሞች ላይ ከጥንት ጀምሮ ትግርኛ ተናጋሪ እና አማርኛ ተናጋሪው ተከባብሮ የኖረበት ይልቁንም የሰሊጥ ምርት ሲደርስ ከደቡብ ኢትዮጵያ ጭምር ለሰልሊጥ ምርት ለቀማ የሚሄዱበት እና የአዝመራ ጊዜው ሲያልፍ ሕዝብ ወደቦታው የምመለስባቸው ቦታዎች ናቸው።ህወሓት በረሃ እያለችም የምዕራባዊው ትግራይ ሕዝብ የሽሬ ከተማን ጨምሮ ህወሓት ´´አማራ ጠላታችን´´እያለች ስታወራ የትግራይ ሕዝብ በስብሰባ ´´ከጎንደር ሕዝብ ጋር አታጣሉን እናንተ ካድሬዎች ዛሬ ለፍልፋቹ  ወደ ጉረኗቹ ትመለሳላችሁ እኛ ቅዳሜ ገበያችን ጎንደር ሐሙሲት ነው።በፍቅር እንደኖርን ተዉን ´´ ማለቱን አሁን ድረስ የአካባቢው ሰው ደጋግሞ የሚያነሳው ወግ ነው።
ይህ የሰሜን ጎንደር አካባቢን ግን ህወሓት የአዝመራ ወቅት ብቻ የመጡ የነበሩ ገበሬዎች ሳይሆኑ ከህወሓት የተቀነሱ ወታደሮች እና ከምዕራብ ትግራይ መሬታቸው የተራቆተባቸው ገበሬዎችን ወደ ሁመራ እና ወልቃይት እየወሰደ ማስፈር ሲጀምር እና ነባር ነዋሪው ግን አገሩን መልቀቁ የግጭቶች መነሻ ሆን።ስለሆነም የወልቃይት ግጭት ሲነሳ እነኝህ ከሰፈሩ ብዙ አመታት ያላስቆተሩ ገበሬዎች በእራሳቸው ስጋት  አካባቢውን እየለቀቁ መሄዳቸው ተሰምቷል። ይህ ትግግል ነው ማለት አይደለም። ለችግሩ ግን ዋነኛ  መነሻ የህዝቡ ተግባብቶ የመኖር አቅም ማጣት ሳይሆን ህወሓት በነባራዊው የህዝቡ የጋራ አኗኗር ስርዓት ውስጥ ታልቃ በመግባት ፖለቲካዊ ቃና ስለፈጠረችበት ነው። ምክንያቱም ህዝቡ ግጭት ቢፈጠር እንዴት በሽማግሌ እና በሃይማኖታዊ መንገድ እንዴት እንደሚፈታ ያውቅበታል።
ባጠቃላይ ህወሓት በትግራይ ሕዝብ ላይ ቁማር መጫወቷን ማቆም አለባት።የትግራይ ህዝብም ይህንን ቁማር ቀድሞ ተረድቶ ያልተፈጠረ ነገር እያራገቡ ለዘለቄታ የህዝቡ ጥቅም ላይ የምቀልዱትን ካድሬዎች በቃችሁ ሊላቸው ይገባል።አሁንም በጎንደር፣ባባህርዳር፣በመተማ፣ደባርቅ በርካታ የትግርኛ ተናጋሪ ኢትዮጵያውያን  የህወሓትን ማስደንበር አጣጥለው በማህበራዊ፣ሃይማኖታዊ እና ባህላዊ እሴቶች  ከተሳሰሩት  ሕዝብ ጋር አብረው እየኖሩ ነው።  ህወሓት ዘለቄታው ውርደት ወደሆነው የውርደት ገደል ለሚከታት ርካሽ የፖለቲካ ትርፍ በቆሙ ካድሬዎች ሕዝቡን ማስደንበሯን ቀጥላለች።ዛሬ በማኅበራዊ ድረ ገፅ ላይ የምናየው ድራማም የእዚሁ የህወሓት የማስደንበር አካል ነው።ይህ ማለት ግን አንዳንድ በስሜታዊነት እየተገፉ ህዝብን የሚጎዳ ሥራ የሚሰሩ ይጠፋሉ ማለት አይደለም።እነርሱን ግን በሽማግሌ እያስመከሩ ሕዝብ ዘለቄታውን ከህወሓት ውድቀት በኃላ የምትኖረውን ኢትዮጵያ  አሻግሮ መመልከት አለበት።መንግስት በከፋፋይነት የቆመባት አገር ሆነን እስካሁን ሕዝብ እንደ ሕዝብ አለመጫረሱ አገሩ ኢትዮጵያ ስለሆነ ነው እንጂ እንደ ህወሓት መርዛማ ሥራ ኢትዮጵያውያን እርስ በርስ ተባልተን ባለቅን ነበር።

አርቲስት ሰሎሞን ተካልኝ ትናንት ከአማራ ክልል ተሰደው ሱዳን የገቡት የትግራይ ተወላጆች በተመለከተ መልእክት አስተላለፉ፣ ይመልከቱት

ባህር ዳር ዛሬ፣ የዘር ማጥፋት ዘመቻው ተባብሶ ቀጥሏል፣ ወገን እንደ ቅጠል ይረግፍ ዘንድ ተፈርዶበታል። አጋዚዎች ከባድ መሳሪያዎችን ሳይቀር መኞሪያ ቤቶች ላይ እየተኮሱ ህዝቡን በዚህ መልክ ሲያሸብሩ፣ ሲገድሉ ውለዋል።