የአለማችን አዲስ ስጋት( Zika)የዚካ ቫይረስ በሽታ


_88038254_gettyimages-507162214ሰላም ውድ የገፃችን ተከታታዮች ዛሬ የአለማችንን ትኩረት ስለሳበው አዲሱ በሽታ እናወራለን እንዲያነቡት ተጋብዘዋል፡፡
የዚካ ቫይረስ በሽታ
ዚካ ቫይረስ የፍላቪቫይረስ ዝርያ ሲሆን ከደንጉ፣ ቢጫ ወባና ከምዕራብ ናይል ቫይረስ በሽታዎች ጋር የሚመሳሰል ባህሪአለው፡፡ ይህ ቫይረስ ዚካ ፌቨር ወይም የዚካ በሽታ ለተባለ በወባ ትንኝ ለሚተላለፍ በሽታ መነሻ ነው፡፡ የዚካ ቫይረስ በአሁኑ ጊዜ የአለምን ትኩረት እየሳበ የመጣ በሽታ ሊሆን ችሏል የዚህም ምክንያት ጥናት አድራጊዎች በሽታው አዲስ ከተወለደ ህፃን የጤና ችግርና ከአእምሮ ችግሮች ጋር የተያያዘ ሆነው ስላገኙት ነው፡፡
✔የዚካ ቫይረስ ስርጭት
ዚካ ቫይረስ በመጀመሪ የተገኝው በ1947 ዓ.ም በኢንቴቤ ኡጋንዳ ውስጥ በሚገኝ በዚካ ጫካ ረኸሰስ በሚባል የዝንጀሮ ዝርያ ደም ውስጥ ነው፡፡ ይህ ቫይረስ በሰውና በወባ ትንኝ ውስጥ በኡጋንዳ፣ ሴኔጋል፣ ናይጀሪያ፣ አይቮሪ ኮስት፣ መካከለኛው አፍሪካ ሪፐብሊክ እና ማሌዢያ ተገኝቷል፡፡
በ2007 በጣም ከፍተኛ የሆነ የዚካ ቫይረስ ኢንፌክሽን ያፕ በተባለ ደሴት የተከሰተ ሲሆን 75% የሚሆነው የህብረተሰብ ክፍል በወረርሽኙ ተጠቅቶ ነበር፡፡
የዚካ ቫይረስ እስከ ሜይ 2015 ድረስ በምዕራብ ንፍቀ ክበብ ስርጭቱ አልተከሰተም ነበር የብራዚል ህብረተሰብ ጤና ባለስልጣን ወረርሽኙ በሰሜን ምስራቅ ብራዚል መከሰቱን እስካረጋገጠበት ድረስ፡፡
በአለም ጤና ድርጅት ሪፖርት መሠረት በብራዚል የመጀመሪያው የበሽታው ስርጭት የታየ ሲሆን ዚካ ቫይረስ በ21 ሀገሮች እና በአሜሪካ ግዛቶች ተሰራጭቷል፡፡
✔የዚካ በሽታ መተላለፊያ መንገዶች
የዚካ ቫይረስ ከሰው ወደ ሰው በወባ ትንኝ ንክሻ ይተላለፋል፡፡ ቫይረሱ ኤደስ() በምትባል የወባ ትንኝ ዝርያ ውስት ይገኛል፡፡ አንዳንድ መረጃዎች እንደሚያሳዩት ዚካ ቫይረስ ከሰው ወደ ሰው በደም ልገሳ፣ ከእናት ወደ ልጅ፣ በግብረ ስጋ ግንኙነት ይተላለፋል ነገር ግን ይህ መተላለፊያ መንገድ የመከሰት ዕድሉ በጣም ጥቂት ነው፡፡ በአንድ አጋጣሚ ቫይረሱ በወንድ የዘር ፈሳሽ ውስጥ ተገኝቷል፡፡
በቫይረሱ ተይዘን ምልክት እስከምናሳይበት ያለው የጊዜ ቆይታ በውል የመታወቅ ባይሆንም ከ 3-12 ቀናት እንደሆነ ይገመታል፡፡
✔የበሽታው ምልክቶች
ከ 20-25% በዚካ ቫይረስ የተያዙ ሰዎች ብቻ የበሽታውን ምልክት ያሳያሉ፡፡ በብዙ በሽተኞች ላይ የሚታዩ የዚካ በሽታ ምልክቶች የሚከተሉት ናቸው፦
• ትኩሳት
• ሽፍታ
• የመገጣጠሚያ ህመም
• የአይን መቅላት
• የጡንቻ ህመም ናቸው፡፡
የዚካ ኢንፌክሽንን የከፋ የሚያደርገው ሁለት ከአእምሮ ጋር የሚያያይዙት ጉዳዩች ስላሉ ነው፡፡
• በህክምና ቋንቋ ማይክሮሴፋሊ ይባላል የዚህ ቃል ትርጉም የሆነ ችግር ኖሮበት የሚወለድ ህፃን ለማለት ሲሆን የሚወለደው ህፃን ጭንቅላት እጅግ በጣም ያነሰ እና አእምሮ ዕድገቱን ሳይጨርስ ይወለዳል፡፡ ይህ ችግረ የሚያጋጥመው የህፃኑ እናት በመጀመሪያው ትራይሚኒስቴር ወቅት በዚካ በሽታ የተያዘች እንደሆነ ነው፡፡
• ሁለተኛው ጉዳይ ደግሞ ጉሊያን ባሪ ሲንድረም ()ይባላል፤ ይህ ችግር አልፎ አልፎ የሚያጋጥም ችግር ሲሆን የራሳችን የበሽታ መከላከያ ስርዓት የራሳችንን ነርቭ ሴሎች በማጥፋት/በመግደል የጡንቻ መልፈስፈስ ሲያስከትል አልፎ አልፎ ደግሞ ልምሻ ወይም ፓራሊሲስ ያስከትላል፡፡
የዚካ በሽታ ምርመራ
ለዚካ ኢንፌክሽን የሚያገለግል በብዛት በአለማችን ላይ የምንጠቀምበት ምርመራ የለም በአብዛኛው ሰዎች ላይ ምርመራው መሠረት ያደረገው ምልክቶችን በማየትና የስርጭት ቦታውን በማወቅ ነው፡፡ በላቦራቶሪ ውስጥ ከሚደረጉ ምርመራዎች መካከል ፒ.ሲ.አር(PCR)፣ ሴሮሎጂካል ምርመራዎች()፣ ኒኩሊክ አሲድ አምፕሊፊኬሽን ምርመራዎች() ይጠቀሳሉ፡፡
✔የዚካ ቫይረስ መከላከያና መቆጣጠሪያ መንገድ
• የወባ ትንኝን መቆጣጠር እና ማጥፋት
በግቢ ውስጥና በአካባቢያችን የተከማቸ ውሃ ዌም ኩሬ ካለ ማስወገድ
• በወባ ትንኝ እንዳንነከስ ራሳችንን መከላከል
የበሽታው ስርጭት ባለባቸው ቦታዎች የሚገኙ ከሆነ በወባ እንዳይነከሱ የግል ጥንቃቄን ማድረግ አጎበር መጠቀም፣ በሽታው ወደተከሰተበት ቦታዎች አለመሄድ፡፡
• ስለ ዚካ ቫይረስና ወባ ለማህበረሰቡ ማሳወቅ
ህብረተሰቡ ስለ ዚካ ቫይረስ እና መከላከያ መንገዶቹ ማሰወቅና እራሳቸውን ከበሽታው እንዲከላከሉ ማድረግ፡፡
አንብበዉ ሲጨርሱ ሼር እና ላይክ ያድረጉት ወገኖቻችን እንዲያነቡት ሼር በማድረግ የ ዚካ ቫይረስን አስቀድመን እንከላከል !!!
መልካም ጤንነት እንመኛለን ለሁሉም

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s